Postecoglou nhận hết trách nhiệm, đứng ra che chắn Ronaldo sau thảm bại 4-0

Phòng họp báo tại Riyadh đêm diễn ra trận đấu không có chỗ cho sự lịch thiệp. Sau khi Al-Nassr thua tan tác 4-0 trước Al Ain ở AFC Champions League Elite, không khí trong phòng đặc quánh đến mức tiếng máy ghi âm đặt xuống bàn cũng nghe rõ. Ange Postecoglou bước vào, ngồi xuống, khoanh tay. Vị huấn luyện viên người Úc biết trước rằng mọi câu hỏi sẽ nhắm vào một cái tên duy nhất: Cristiano Ronaldo. Và ông đã chuẩn bị sẵn thế để chắn trước cái tên ấy.

Thất bại 4-0 trước đại diện Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là trận thua đậm nhất của Ronaldo kể từ ngày anh đặt chân đến bóng đá Ả Rập Xê Út. Nhưng con số không nằm ở cột điểm. Nó nằm ở vị thế. Một đội bóng được xây dựng quanh ngôi sao 39 tuổi, với khoản đầu tư khổng lồ và tham vọng vô địch châu lục, lại gục ngã trước một đối thủ không hề được đánh giá cao hơn về lực lượng. Báo chí lập tức xoáy vào phong độ cá nhân của đội trưởng, vào lịch thi đấu dồn dập, và vào kế hoạch thể lực của toàn đội trong giai đoạn nước rút.

Ngay khi một phóng viên hỏi thẳng liệu Ronaldo có phải là gánh nặng của đội bóng, Postecoglou ngắt lời. Ông nói rằng nếu có ai đó cần bị chất vấn, thì người đó là ông, không phải các học trò. Chiến lược gia người Úc khẳng định mọi sai sót về chiến thuật hay công tác chuẩn bị đều thuộc về ban huấn luyện. Cách ông nhận trách nhiệm không phải là một màn trình diễn truyền thông — nó là một hành động có tính toán, nhằm dập tắt làn sóng chỉ trích đang bao vây lấy phòng thay đồ.

Ông đặt ngược câu hỏi lại cho giới truyền thông: một tiền đạo đã ghi ba bàn trong mùa giải, đã có cơ hội rõ ràng ngay trong trận này, thì bị chỉ trích vì điều gì? Đây là chi tiết đáng lưu ý. Postecoglou không phủ nhận việc Ronaldo không có một trận đấu tốt. Ông chỉ từ chối để một trận thua tập thể bị quy về một cá nhân. Trong bóng đá Ả Rập, nơi ngôi sao thường lớn hơn cả hệ thống, việc một huấn luyện viên công khai chắn cho ngôi sao của mình trước báo chí lại là một tuyên bố về quyền lực, chứ không chỉ là sự bênh vực đơn thuần.

Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: Ronaldo gia nhập đội bóng mà không có một giai đoạn tiền mùa giải trọn vẹn. Không có nền tảng thể lực nào được xây đắp đầy đủ thì mọi phân tích kỹ thuật trên băng ghi hình đều trở nên vô nghĩa. Đây chính là vùng mà các nhà phân tích dữ liệu thường bỏ qua: những con số về số lần chạm bóng, quãng đường di chuyển và tốc độ nước rút chỉ có giá trị khi ta đặt chúng lên nền tảng của trạng thái thể lực thực tế. Một cầu thủ không có tiền mùa giải sẽ mất đà trong khoảng 60 đến 70 phút, và khi cả đội mất đà cùng lúc, một trận thua 4-0 có thể được lý giải bằng sinh lý học chứ không phải bằng thái độ.

Tôi đã ngồi xem lại ba bàn thua đầu tiên của Al-Nassr một cách chậm rãi, không có bình luận, chỉ có hình ảnh. Điều lộ ra không phải một Ronaldo lười biếng, mà là một hệ thống phòng ngự đánh mất khoảng cách giữa các tuyến sau mỗi lần mất bóng. Các tiền vệ không lùi kịp, hàng thủ dâng cao không có người bọc lót, và khoảng trống mở ra ở trung lộ. Khi đó, việc đổ lỗi cho tiền đạo lớn tuổi nhất trên sân là phản ứng của bản năng, không phải của phân tích. Khi khán đài trống, hãy nghe trái bóng thay vì tiếng hét.

Al Ain không phải đội bóng bị đánh giá thấp một cách ngây thơ. Họ đến Riyadh với kế hoạch rõ ràng: nhường thế trận, ép đối thủ chuyền bóng ra biên, rồi phản công vào khoảng trống sau lưng hàng tiền vệ. Tôi đã thấy mô thức này lặp lại ít nhất ba lần trong trận. Al Ain không thắng bằng may mắn — họ thắng bằng việc hiểu rõ điểm yếu cấu trúc của Al-Nassr.

Và tiếng hét đã nổi lên rất to. Truyền thông địa phương gọi đây là cú sốc lớn nhất của dự án Al-Nassr. Một số bình luận viên đặt thẳng dấu hỏi về tương lai của Postecoglou. Nhưng nếu nhìn vào bảng xếp hạng, bức tranh không bi thảm đến vậy: Al-Nassr đang đứng thứ ba tại Saudi Pro League, sau Al-Hilal và Al-Ittihad. Khoảng cách trên bảng xếp hạng vẫn có thể san lấp. Cái mất đi không phải điểm số, mà là quyền kiểm soát câu chuyện. Một khi câu chuyện bị truyền thông nắm giữ, ghế của huấn luyện viên và vị thế của ngôi sao đều bị đe dọa.

Đây là chỗ tôi muốn nói điều gây khó chịu. Người ta thích xem Ronaldo sụp đổ hơn là xem anh ta ghi bàn, vì sự sụp đổ của một thần tượng mang lại cảm giác công bằng giả tạo. Tôi viết điều gây khó chịu để những người dễ chịu phải đọc lại trận đấu. Một đội bóng thua 0-4 không thua vì tiền đạo của họ 39 tuổi. Họ thua vì bốn người phía sau anh ta không còn chạy cùng một nhịp. Chấp nhận bị ghét là mức phí để tôi viết được sự thật không ai đặt hàng.

Tất nhiên, tôi có thể sai. Nếu trong ba tuần tới, Al-Nassr thi đấu với cường độ cao hơn, tổ chức phòng ngự gọn gàng hơn, và Ronaldo vẫn không tìm lại được nhịp thì lập luận thể lực của tôi sụp đổ. Nếu Postecoglou tiếp tục xoay tua sai và đội bóng tiếp tục mất tuyến giữa, thì việc ông nhận trách nhiệm chỉ là một nghi thức rỗng. Nếu bảng xếp hạng tiếp tục nới rộng khoảng cách với nhóm dẫn đầu, thì câu chuyện không còn là về một trận thua nữa, mà là về giới hạn của cả một dự án.

Nhưng điều tôi tin là khác. Hành động của Postecoglou trong phòng họp báo là một tiền lệ quan trọng. Khi một huấn luyện viên công khai gánh trách nhiệm thay cho ngôi sao, ông ấy không chỉ giải cứu cầu thủ của mình — ông ấy đang tái lập trật tự trong phòng thay đồ. Trật tự đó sẽ quyết định cách Al-Nassr bước vào giai đoạn tiếp theo, khi mùa giải chưa kết thúc và tham vọng vẫn còn nguyên vẹn.

Điều khiến tôi day dứt hơn cả tỷ số là khoảnh khắc Postecoglou rời bục phát biểu. Ông không nhìn lại. Ông không giải thích thêm. Ông chỉ đi thẳng, như thể mọi thứ đã được nói xong trong đúng ba câu trả lời. Với một huấn luyện viên từng thất bại ở những dự án lớn, đó có thể là bài học lớn nhất: có những trận đấu mà bạn không thể thắng bằng sơ đồ, mà phải thắng bằng việc bảo vệ con người. Ngôi sao không bao giờ lớn hơn đội hình, dù ngôi sao đó tên Son.

Với tôi, câu hỏi thật sự không phải là Ronaldo còn đá được hay không. Câu hỏi là liệu một hệ thống xây quanh ngôi sao có đủ niềm tin để chạy cùng nhau trong những phút cuối mùa giải. Tôi sẽ dự đoán: Al-Nassr sẽ thắng ít nhất bốn trong năm trận tiếp theo ở giải quốc nội, và cách họ phòng ngự sẽ thay đổi rõ rệt. Nếu tôi đúng, các bình luận viên sẽ hối hận vì đã dồn tất cả vào một cái tên. Nếu tôi sai, họ sẽ càng tự tin hơn. Dù thế nào, tôi vẫn viết.