Ba người phụ nữ và 4,16 dặm mỗi giờ: Podium toàn nữ đầu tiên tại một backyard ultra ở Anh

Cứ đúng 60 phút, họ lại phải có mặt ở vạch xuất phát để chạy thêm một vòng 4,16 dặm. Chạy chậm hơn cũng được. Chạy nhanh hơn cũng được. Miễn là về kịp trước khi kim đồng hồ chạm phút thứ sáu mươi.

Không có huy chương cho người về nhì. Không có bục 1-2-3 chính thức để trèo lên. Ở định dạng backyard ultra, luật chỉ công nhận một người về đích duy nhất, người trụ lại cuối cùng. Tất cả những người còn lại, dù đã chạy hàng chục vòng lặp qua đêm, đều bị ghi vào danh sách DNF.

Nhưng tại Rasselbock Backyard Ultra, diễn ra trên khuôn viên Hardwick Estate ở Derbyshire, có một khoảnh khắc mà ban tổ chức đã chọn để ghi lại. Khi những vòng chạy kéo dài qua đêm và cứ mỗi giờ lại cắt thêm một người ra khỏi cuộc chơi, ba cá nhân cuối cùng còn đứng vững đều là phụ nữ. Theo ban tổ chức, đây là lần đầu tiên trong lịch sử một giải backyard ultra tại Anh có podium toàn nữ.

Trận chung kết ấy không ai viết, nên tôi viết.

Định dạng mà tốc độ bị vô hiệu hóa

Backyard ultra là định dạng chạy mà giải thưởng không được trao cho người chạy nhanh nhất, mà cho người bền bỉ nhất. Trường đua là một vòng lặp cố định. Ở Rasselbock, vòng lặp dài 4,16 dặm, tương đương 6,706 km. Đúng mỗi giờ, toàn bộ người chạy phải có mặt ở vạch xuất phát. Ai không kịp, bị loại. Ai thấy đủ rồi, tự rút. Vòng lặp chỉ kết thúc khi còn đúng một người chạy thêm được một vòng trong khi những người khác đã dừng lại.

Nhịp độ tối thiểu để tồn tại ở Rasselbock rơi vào khoảng 8 phút 57 giây trên mỗi km. Với bất kỳ ai từng chạy marathon, đó là nhịp độ dễ chịu. Bạn có thể chạy ở nhịp này, trò chuyện cùng người bên cạnh, thậm chí ngắm cảnh khuôn viên của một dinh thự cổ.

Vì thế, câu hỏi đầu tiên tôi tự đặt ra khi đọc kết quả này không phải ai nhanh hơn ai. Mà là: vì sao ở một định dạng nơi tốc độ gần như bị vô hiệu hóa, ba người phụ nữ lại là những người cuối cùng còn đứng?

Hardwick Estate thuộc sở hữu của National Trust, tổ chức bảo tồn di sản lớn nhất nước Anh. Nơi đây gắn với Bess of Hardwick, một phụ nữ quyền lực thời Tudor, người đã xây dựng dinh thự và để lại dấu ấn về một cuộc đời vượt lên khuôn khổ giới tính của thế kỷ 16. Matt Dillon, đại diện khuôn viên, đã nhắc đến kết nối này khi trả lời báo chí. Theo ông, việc ba người phụ nữ đứng đầu ở chính nơi này mang một ý nghĩa biểu tượng.

Con số không nằm trên podium

Con số đáng chú ý nhất của giải đấu không nằm ở podium. Nó nằm ở danh sách xuất phát.

Rasselbock Backyard Ultra có 141 người tham gia. Trong đó, khoảng 30 người là phụ nữ và khoảng 111 người là nam giới, tương ứng 21% và 79%. Nói cách khác, phụ nữ chỉ chiếm một phần năm của đường chạy.

Ba người phụ nữ đã chiếm trọn ba vị trí cuối cùng của một đường chạy mà họ chỉ là 21% lực lượng. Đây mới là dữ liệu đáng được phân tích, không phải câu chuyện lần đầu tiên.

Về mặt sinh lý, các môn chạy siêu dài cho thấy khoảng cách giới tính co lại theo quãng đường. Ở cự ly 100m, khoảng cách tốc độ giữa nam và nữ vào khoảng 10 đến 12%. Ở marathon, khoảng cách thu hẹp còn quanh 8 đến 10% nếu tính theo kỷ lục thế giới. Khi bước vào các cự ly siêu dài, nơi yếu tố quyết định không phải công suất đỉnh mà là khả năng chịu đựng, quản lý năng lượng và chống chọi với thiếu ngủ, khoảng cách tiếp tục thu hẹp.

Nhưng backyard ultra không dừng ở bài toán sinh lý. Nó là bài toán chiến thuật thuần túy.

Mỗi vòng 4,16 dặm đặt ra ba quyết định chiến thuật. Chạy nhanh hơn nhịp tối thiểu bao nhiêu để giành thời gian nghỉ. Dừng lại nghỉ bao lâu trước khi vòng tiếp theo bắt đầu. Ăn uống thế nào để dạ dày không sụp đổ sau mười lăm giờ đầu tiên.

Người chạy nhanh hơn về đích sớm hơn, có nhiều thời gian hơn để ngồi, để ăn, để băng bó bàn chân. Nhưng chạy nhanh hơn ở mỗi vòng cũng đồng nghĩa tích lũy mệt mỏi nhanh hơn. Ở nhịp 8:57/km, một vòng mất trọn 60 phút nếu chạy đúng tốc độ tối thiểu, và người chạy không có một giây nghỉ. Những người giỏi ở định dạng này thường chọn nhịp nhanh hơn một chút, khoảng 52 đến 55 phút mỗi vòng, để giành lại năm đến tám phút nghỉ. Cộng dồn qua 24 vòng, đó là hai giờ nghỉ nhiều hơn đối thủ.

Ba người phụ nữ ở Rasselbock đã trụ qua toàn bộ số vòng mà giải đấu kéo dài, vượt qua 138 người khác. Không có tên, không có số vòng, không có tổng thời gian được công bố. Nhưng cấu trúc cuộc đua cho phép tôi suy luận một điều: họ không thắng bằng sức mạnh. Họ thắng bằng kỷ luật nhịp độ, bằng khả năng chịu đựng thiếu ngủ, và bằng chất lượng của đội hỗ trợ, những người ngồi bên lề đường suốt đêm, đưa nước, đưa đồ ăn, vá lại bàn chân rộp sau mỗi vòng.

Chiến thuật không cần khán phòng. Nó cần đôi mắt thật sự biết nhìn.

Điều tôi phải nói thẳng

Tuyên bố podium toàn nữ đầu tiên tại Anh là tuyên bố do ban tổ chức đưa ra. Không có cơ quan quản lý nào xác nhận. Không có sổ đăng ký quốc gia nào về thành phần podium của các giải backyard ultra để đối chiếu. Không có tên vận động viên, không có tổng quãng đường, không có số vòng. Chúng ta không biết ba người phụ nữ này đã chạy bao xa.

Còn một điểm nữa về định dạng. Ở backyard ultra, về mặt chính thức chỉ có một người về đích. Khái niệm podium ở đây là quy ước của cộng đồng, không phải điều lệ. Khi ban tổ chức nói podium toàn nữ, họ đang nói rằng ba người trụ lại cuối cùng đều là phụ nữ. Đó là kết quả đáng chú ý, nhưng nó khác với một podium 1-2-3 thông thường.

Vậy nên tôi không viết bài này để tuyên bố một kỷ lục. Tôi viết vì con số 21%.

Tỷ số 1.937–63 không nằm trên sân cỏ, mà nằm trên mặt báo. Ở đây, tỷ số là 79–21. Phụ nữ chiếm 21% danh sách xuất phát và 100% ba vị trí cuối cùng. Đó là một sự mất cân đối theo hướng tích cực, và nó đáng được ghi lại chính xác như vậy, không thêm không bớt.

Vấn đề với những câu chuyện lần đầu tiên là chúng dễ bị thổi phồng thành xu hướng. Một giải đấu, một cuối tuần, một podium, không phải bằng chứng của một cuộc cách mạng. Nếu mùa sau tỷ lệ phụ nữ trong các giải backyard ultra ở Anh vẫn quanh 21% và podium lại toàn nam, câu chuyện này chỉ còn là một khoảnh khắc đẹp. Nếu tỷ lệ đó tăng lên và xuất hiện tên tuổi cụ thể, khi đó chúng ta mới có thể nói về một sự dịch chuyển thật sự.

Điều đáng tiếc nhất trong bản tin gốc là không có tên ai. Ba người phụ nữ đã chạy qua một đêm, qua hàng chục vòng lặp, qua những giờ phút mà cơ thể gào lên đòi dừng lại, và họ bước ra khỏi trang báo như một con số vô danh. Cô ấy không cần một vị thế. Cô ấy cần một hàng ghế được viết về.

Điều đáng theo dõi

Mô hình kinh tế của những giải chạy kiểu này cũng đáng được nhìn kỹ. Rasselbock là giải do một đơn vị tư nhân tổ chức, thu phí đăng ký từ 141 người tham gia và đặt đường chạy trong khuôn viên di sản của National Trust. Đây là dạng sự kiện kết hợp thể thao quần chúng với du lịch di sản, một hướng phát triển đang lên ở Anh và nhiều nơi khác. Sự kiện không có truyền hình, không có tiền thưởng lớn, không có nhà tài trợ giày. Nhưng nó có người tham gia, và người tham gia là đơn vị kinh tế thật của nó.

Nếu bạn quan tâm đến bình đẳng giới trong thể thao, đây là điểm cần theo dõi: không phải podium, mà là danh sách xuất phát. Hãy đếm tỷ lệ phụ nữ trong các giải backyard ultra những mùa tới. Nếu con số 21% đó nhích lên 25%, rồi 30%, thì những podium toàn nữ sẽ không còn là tin tức nữa. Và đó chính là lúc tin tốt thật sự xuất hiện.