VPF bổ nhiệm Tổng Giám đốc mới: Bài học quản trị từ ngân hàng cho bóng đá Việt Nam

Khi Pakistan bổ nhiệm một CEO ngân hàng, giới thể thao Việt Nam không có lý do gì để nhìn sang. Nhưng nếu nhìn kỹ, thương vụ Imran Sarwar tại National Bank of Pakistan (NBP) lại phơi bày một công thức mà bóng đá Việt Nam đang thiếu: minh bạch quản trị, điều kiện phê duyệt khắt khe, và sự tách bạch giữa nhiệm kỳ lãnh đạo với kết quả tài chính. Tôi sai khi nghĩ rằng bóng đá chỉ cần chiến thuật trên sân. Thực tế, những gì xảy ra ngoài sân cỏ mới quyết định sự bền vững của cả giải đấu. Bối cảnh: VPF (Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam) đang đứng trước một cuộc chuyển giao lãnh đạo quan trọng. Giống như NBP phải công bố qua sàn chứng khoán PSX, VPF cũng phải báo cáo lên VFF và các cổ đông. Nhưng khác với ngân hàng Pakistan, quy trình bổ nhiệm ở VPF thường thiếu điều kiện 'Fit & Proper Test' – một bài kiểm tra năng lực và tư cách đạo đức mà ngân hàng trung ương áp dụng cho lãnh đạo cấp cao. Ở Pakistan, Imran Sarwar không thể nhậm chức nếu chưa được State Bank of Pakistan phê duyệt. Ở Việt Nam, chúng ta có cơ chế tương tự nhưng thường mang tính hình thức. Cốt lõi: Hãy nhìn vào con số. NBP công bố lợi nhuận trước thuế 67,3 tỷ rupee và lợi nhuận sau thuế 32,4 tỷ rupee trong nửa đầu 2026, với EPS đạt 15,23 rupee. Điều gì tạo nên sự khác biệt? Đó là sự ràng buộc giữa nhiệm kỳ CEO 3 năm với các chỉ số hiệu quả. Khi một tổ chức thể thao như VPF vận hành với doanh thu từ bản quyền truyền hình và tài trợ, việc áp dụng mô hình quản trị tương tự sẽ giúp V-League thoát khỏi cảnh 'mạnh ai nấy làm'. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, tôi nhận thấy các CLB Việt Nam thường thay đổi huấn luyện viên giữa mùa mà không có tiêu chí rõ ràng, trong khi các giải đấu chuyên nghiệp khác lại gắn hợp đồng với mục tiêu cụ thể. Góc nhìn ngược: Nhiều người cho rằng bóng đá không thể so sánh với ngân hàng vì tính đặc thù. Nhưng tôi cho rằng chính sự khác biệt đó là lý do khiến bóng đá Việt Nam chậm phát triển. Esports và bóng đá: hai sân chơi, một đám đông đang học cách vỗ tay. Nếu chúng ta áp dụng tư duy quản trị rủi ro như ngân hàng, chúng ta sẽ thấy rằng việc bổ nhiệm một giám đốc điều hành CLB không khác gì bổ nhiệm một CEO ngân hàng – đều cần kiểm tra năng lực, lý lịch tư pháp, và chiến lược phát triển. Kết luận: Tôi tin dữ liệu, nhưng tôi tin hơn vào những sai lầm mà dữ liệu không đo được. Pakistan đã cho thấy rằng một quyết định bổ nhiệm đúng người có thể tạo ra giá trị bền vững. Bóng đá Việt Nam cần một cuộc cách mạng quản trị, không chỉ trên sân cỏ mà còn ở phòng họp. Câu hỏi đặt ra: Khi nào VPF sẽ áp dụng 'Fit & Proper Test' cho các vị trí lãnh đạo CLB?