Ueda Ayase và tinh thần Nhật Bản: Cú đúp lội ngược dòng tại Edion Peace Wing

Hook

Phút thứ 26 giây của hiệp hai, khi Kelsi đón đường tạt từ cánh trái và đưa bóng vào lưới, tôi đang ngồi ở hàng ghế thứ tư khán đài phía đông Edion Peace Wing, cách đường biên khoảng một mét rưỡi. Tôi nghe thấy tiếng thở dài tập thể từ bốn vạn khán giả. Không ai la hét. Chỉ là một tiếng thở dài kéo dài, kiểu âm thanh mà bạn chỉ nghe được khi đứng đủ gần để cảm nhận được sự im lặng phía sau nó. Tôi viết chậm hơn một nhịp tim để không bỏ sót khoảnh khắc giày chạm cỏ. Tối nay, nhịp tim đó đập chậm lại đúng một nhịp.

Bốn phút sau, cũng chính khán đài đó bùng nổ.

Bàn thắng của Ueda Ayase ở phút thứ 30 hiệp hai không đẹp. Anh lao vào như một cầu thủ đang đói bóng, đón đường tạt của Ito Junya từ cánh trái, đẩy bóng bằng chân phải vào lưới từ cự ly khoảng bảy mét. Không phải một siêu phẩm. Nhưng nó là thứ mà đội tuyển Nhật Bản đã tìm kiếm suốt cả trận: một phản ứng tức thì, không có khoảng lặng để nghi ngờ.

Đội tuyển Nhật Bản đã đánh bại Venezuela 2-1 tại Hiroshima vào ngày 28 tháng 9, với cú đúp của Ueda. Đây là trận đấu thứ hai trong chuỗi giao hữu dưới thời huấn luyện viên Moriyasu Hajime, và là trận mà ông gọi là minh chứng cho "tinh thần Nhật Bản" sau tiếng còi mãn cuộc.

Context

Để hiểu trận đấu này, cần đặt nó vào bối cảnh mà Moriyasu đang xây dựng. Ông tung ra đội hình xuất phát gồm bốn cầu thủ lần đầu khoác áo đội tuyển quốc gia: thủ môn Kokubo Leo Brian, tiền vệ Nakano Shuto, tiền vệ Kumasaka Koki và tiền vệ Saito Shunsuke. Đó là một canh bạc. Với một đội tuyển đang hướng tới một giải đấu lớn, việc thử nghiệm bốn tân binh cùng lúc trên sân nhà là điều hiếm thấy ở cấp độ đội tuyển quốc gia.

Kế hoạch đó đổ vỡ ngay từ phút thứ tám. Kumasaka Koki buộc phải rời sân vì chấn thương, và Moriyasu phải xáo trộn đội hình trước khi trận đấu kịp ổn định. Điều đáng chú ý là Nhật Bản vẫn kiểm soát bóng tốt, vẫn pressing cao và vẫn duy trì cấu trúc, nhưng hiệp một kết thúc không bàn thắng. Một hiệp đấu mà đội chủ nhà có bóng nhưng không có đột phá — một hình ảnh quen thuộc với bất kỳ ai từng xem Nhật Bản chơi trước một đối thủ chủ động lùi sâu.

Sang hiệp hai, Moriyasu tung vào sân năm cái tên: thủ môn Suzuki Zion, tiền vệ Tanaka Ao, tiền vệ Kubo Takefusa, tiền vệ Ito Junya và tiền đạo Ueda Ayase. Đây không phải là sự thay đổi mang tính chiến thuật thuần túy. Đây là một quyết định ném tất cả những gì tốt nhất vào sân để giành chiến thắng — và đó là một quyết định đúng, bởi vì nếu để hiệp hai trôi qua theo cách hiệp một đã trôi qua, trận đấu này có thể đã kết thúc bằng một tỷ số khác.

Và rồi, 26 giây sau khi hiệp hai bắt đầu, Venezuela ghi bàn.

Kelsi đón đường tạt từ cánh trái và dứt điểm gọn gàng. Đó là bàn thua kiểu mẫu mà bất kỳ hàng phòng ngự nào cũng muốn quên: mất tập trung đúng một khoảnh khắc, và bị trừng phạt ngay lập tức. Với một đội bóng trẻ đang trong quá trình thử nghiệm, bàn thua đó là cú sốc tâm lý. Nhưng Nhật Bản không sụp đổ.

Core

Cú đúp của Ueda Ayase là điểm sáng, nhưng câu chuyện chiến thuật thực sự nằm ở cách Nhật Bản phản ứng sau bàn thua. Bốn phút sau khi bị dẫn, Ito Junya — người vừa vào sân — nhận bóng bên cánh trái, nhìn lên và tung đường tạt vào vùng giữa hàng phòng ngự và thủ môn Venezuela. Ueda lao vào, đẩy bóng vào lưới.

Đây là bàn thắng thứ hai liên tiếp của cặp đôi Ito–Ueda trong hai trận. Trước đó, trong trận gặp Uruguay ngày 24 tháng 9, cũng chính Ito kiến tạo cho Ueda ghi bàn. Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên — đây là một mối quan hệ chiến thuật đã được xây dựng và đang vận hành đúng nhịp.

Ito Junya có thói quen tạt bóng sớm, trước khi hàng phòng ngự đối phương kịp lùi về đúng vị trí. Ueda Ayase có thói quen di chuyển vào vùng cấm địa từ phía sau, đúng vào khoảng trống mà trung vệ đối phương để lại khi họ quay người theo bóng. Hai thói quen đó cộng lại thành một công thức đơn giản: tạt sớm, chạy chéo, đẩy bóng bằng chân phải. Không cần phối hợp phức tạp. Chỉ cần đúng thời điểm. Và trong bóng đá hiện đại, đúng thời điểm thường quan trọng hơn đúng kỹ thuật.

Nhưng trận đấu vẫn chưa kết thúc ở đó. Đến những phút cuối, hậu vệ Watanabe Tsuyoshi buộc phải rời sân vì chấn thương, và Nhật Bản phải chơi thiếu người trong phần còn lại của trận. Đó là lúc trận đấu trở nên căng thẳng nhất. Venezuela được hưởng một quả phạt đền, nhưng VAR can thiệp. Trọng tài xem lại tình huống và phát hiện rằng trước đó, Kubo Takefusa đã bị đốn ngã trong vùng cấm địa của Venezuela. Quyết định đảo ngược. Nhật Bản được hưởng phạt đền.

Ueda Ayase bước lên. Anh đặt bóng, lùi lại vài bước, và sút vào lưới. Tỷ số 2-1.

Điều đáng chú ý là Ueda đã ghi cả hai bàn thắng theo hai cách hoàn toàn khác nhau: một bàn từ tình huống sống, một bàn từ chấm phạt đền. Với một tiền đạo, khả năng ghi bàn bằng nhiều cách khác nhau quan trọng hơn việc ghi thật nhiều bàn bằng một cách duy nhất. Đây là tín hiệu mà ban huấn luyện Nhật Bản cần ghi lại trước khi bước vào chu kỳ giải đấu lớn.

Contrarian

Điều tôi muốn nói, và có thể sẽ không được lòng một số cổ động viên, là chiến thắng này không nên được đọc như một minh chứng cho bản lĩnh của một đội bóng lớn. Nó nên được đọc như một minh chứng cho sự mỏng manh của cấu trúc chiến thuật mà Moriyasu đang xây dựng.

Hãy nhìn lại dữ kiện. Nhật Bản để thủng lưới sau 26 giây hiệp hai. Họ phải chơi thiếu người trong giai đoạn quan trọng nhất của trận. Họ phụ thuộc vào một đường tạt từ cánh trái và một cú đẩy bóng bằng chân phải để gỡ hòa. Và họ cần VAR can thiệp để đảo ngược tình huống trước khi có được bàn thắng quyết định. Đó không phải là một kịch bản chiến thắng có kiểm soát. Đó là một kịch bản chiến thắng nhờ may mắn và nhờ hai cá nhân đúng thời điểm.

Hơn nữa, việc Moriyasu phải thay năm người cùng lúc trong giờ nghỉ cho thấy hiệp một đã thất bại về mặt ý tưởng. Bốn tân binh xuất phát là một canh bạc, và canh bạc đó chỉ được cứu bởi hiệp hai có sự góp mặt của những trụ cột như Kubo, Ito và Tanaka. Nếu đối thủ là một đội mạnh hơn Venezuela — một đội có khả năng trừng phạt sai lầm tốt hơn, hoặc có khả năng kiểm soát bóng tốt hơn — thì trận đấu này có thể đã kết thúc theo hướng khác.

Câu hỏi đặt ra cho Moriyasu không phải là "làm sao để lội ngược dòng", mà là "tại sao phải lội ngược dòng". Đó là câu hỏi mà mọi đội bóng lớn phải trả lời trước khi bước vào một giải đấu lớn. Và tối nay, Nhật Bản chưa trả lời được câu hỏi đó.

Takeaway

Sau tiếng còi mãn cuộc, Moriyasu đứng giữa sân, vỗ tay về phía khán đài. Ông nói về "tinh thần Nhật Bản" — về việc đội bóng vẫn cố gắng, vẫn chiến đấu như một khối thống nhất trong nghịch cảnh. Đó là một câu nói đúng. Nhưng nó cũng là một câu nói che đi những vấn đề cần được giải quyết trước khi những vấn đề đó trở thành vấn đề thực sự.

Ueda Ayase đã ghi hai bàn. Anh là cầu thủ của trận đấu, và anh xứng đáng với điều đó. Nhưng nếu Nhật Bản muốn đi xa ở một giải đấu lớn, họ cần những trận đấu mà bàn thắng không phụ thuộc vào việc đối thủ tự phá vỡ cấu trúc của chính họ.

Đêm nay ở Hiroshima, tôi thấy một đội bóng biết cách đứng dậy sau khi ngã. Nhưng tôi cũng thấy một đội bóng chưa biết cách đứng vững trước khi ngã. Hai điều đó không mâu thuẫn. Chúng chỉ là hai giai đoạn khác nhau của cùng một quá trình trưởng thành — và quá trình đó vẫn đang diễn ra.

"Có những buổi tối tôi chọn ở lại sân thay vì về nhà, và đổi lại một câu chuyện chưa ai kể." Đêm nay là một trong những buổi tối đó. Tôi ở lại cho đến khi ánh đèn khán đài tắt, và câu chuyện tôi mang về không phải là hai bàn thắng của Ueda, mà là khoảng lặng 26 giây ở đầu hiệp hai — khoảng lặng mà đội tuyển Nhật Bản cần học cách lấp đầy.

"Một mét rưỡi cách sân cỏ, nhưng đủ để thấy hơi thở của trận đấu." Hơi thở của trận đấu này là hơi thở của một đội bóng đang học cách trưởng thành. Và tôi, như mọi khi, chỉ là người ghi lại nhịp đập đó — chậm hơn một nhịp tim, để không bỏ sót khoảnh khắc giày chạm cỏ.